Sanskrit Sukshma Shikshanam Vyapak Prashikshan Kala Cha (संस्कृते सूक्ष्मशिक्षणं व्यापकप्रशिक्षणकला च)

Description

संस्कृते सूक्ष्मशिक्षणं व्यापकप्रशिक्षणकला च (Sanskrit Sukshma Shikshanam Vyapak Prashikshan Kala Cha) शिक्षण कौशलानां प्रयोगस्य काचन प्रक्रिया अस्ति। शिक्षकाः स्वयोग्यतानुरूपं शिक्षणे भिन्नानां कौशलानां प्रयोगं कुर्वन्ति। अद्यापि शिक्षणे सैद्धान्तिकपक्षस्य अधिकं महत्वं वर्तते। व्यावहारिकपक्षे अवधानं न दीयते। एतदर्थं विद्वषां विचारे व्यवस्थितप्रशिक्षणस्य अपेक्षा वर्तते। व्यापकशिक्षणे (Micro-Teaching) कौशलानां विकासे विशेषं ध्यानं न दीयते। अतएव शिक्षणे कौशलानां विकासार्थं प्रशिक्षणस्य क्षेत्रे ‘सूक्ष्म शिक्षणम्’ (Miero-Teaching) नामकस्य एकस्य नूतनविधेः परिप्रकाशः जातः। पुस्तकस्य प्रथमे भागे ‘शिक्षण-अधिगम’ सम्बन्धे सूक्ष्मशिक्षणविधौ च उदाहरणसहितं वर्णनं कृतम् किन्तु सूक्ष्मशिक्षणेनैव पाठ्यक्रमः परिपूर्णः न सम्भवति अतः व्यापकशिक्षणमपि (Micro-Teaching) प्रशिक्षणे अपेक्षितम्। अत एव पुस्तकेऽस्मिन् व्यापकशिक्षणकला विस्तृतरूपेण वर्णिता। अनया दृष्ट्या पुस्तकस्य भागद्वयं वर्तते। प्रथमे भागे-सूक्ष्म शिक्षणम्। द्वितीय भागे-व्यापक शिक्षणम्।